Finstral Magazine F_04
Frame Reframe: 180 pagina’s vol gesprekken, reflecties en opinies over onderwerpen uit de brede wereld van architectuur.
Aluminium.
Circulair denken.
1. Productie
Aluminium wordt gewonnen uit bauxiet (primair aluminium) of geproduceerd door de recyclage van aluminiumschroot (secundair aluminium). De gebruikelijke methode is smeltzoutelektrolyse volgens het Hall-Héroult-proces, dat bijzonder veel energie vergt (13 tot 15 MWh per ton aluminium). De opwerking van gerecycleerd aluminiumschroot is aanzienlijk energie-efficiënter en vereist slechts ongeveer 0,7 MWh per ton – dat bespaart tot wel 95% energie in vergelijking met de primaire productie.
2. Mogelijkheden
Onbeperkte recyclage: Aluminium kan veelvuldig worden gerecycleerd zonder dat het merendeel van zijn oorspronkelijke eigenschappen verloren gaat, wat het aantrekkelijk maakt voor circulaire economie.
Geoptimaliseerde CO2-balans door materiaal- en ontwerpkeuzes: Modulair ontwerp maakt de soortzuivere scheiding van materialen eenvoudiger en vermindert het materiaalverbruik.
CO2-reductie door groene energie: Gerecycleerd aluminium kan de CO2-voetafdruk verlagen tot 3,3 kg CO2/kg. Primair aluminium dat wordt geproduceerd met energie uit kolencentrales, veroorzaakt daarentegen tot wel 20 kg CO2/kg. In regio's die sterk inzetten op hernieuwbare energie, zoals in Noorwegen of IJsland, kan ook primair aluminium worden geproduceerd met een CO2-voetafdruk van 3,7 kg CO2/kg (bijv. ISAL-billets) of in bijzonder geoptimaliseerde processen zelfs met slechts 1,9 kg CO2/kg (bijv. Hydro 75R Green billets).
Sociale duurzaamheid: Verhoogde recyclage vermindert de afhankelijkheid van bauxietmijnen in landen met problematische werkomstandigheden zoals Brazilië of China.
Groen smeltproces in ontwikkeling: Eerste proefprojecten met op waterstof of biogas gebaseerde smeltprocessen tonen aan dat aluminium in de toekomst bijna emissievrij geproduceerd kan worden.
Verbeterde beschikbaarheid van materialen dankzij gesloten kringlopen: Materiaalbanken en leasemodellen kunnen ervoor zorgen dat aluminium gericht teruggevoerd wordt naar het recyclageproces.
Toenemend belang van Environmental Product Declarations (EPD): Milieuproductverklaringen worden in de bouwsector steeds vaker de norm. Recyclagealuminium verbetert de scores bij LEED-, BREEAM- en WELL-certificeringen.
Esthetische factor in de raambouw: Aangezien ramen voor hun functie en lange levensduur niet per se aluminium nodig hebben, zijn lichte kwaliteitsverminderingen in het materiaal, zoals die bij secundair aluminium voorkomen, acceptabel.
3. Uitdagingen
Energie-intensief recyclageproces: Hoewel aluminium onbeperkt gerecycleerd kan worden, vereist de opwerking van post-consumer schroot ingewikkelde sorteertechnieken en smelttechnologieën, vooral wanneer het materiaal vervuild is met lakken of vreemde stoffen.
Verontreinigingen en legeringsproblemen: Ongewenste legeringen kunnen niet altijd worden verwijderd. Daarom moet het aandeel gerecycleerd aluminium nauwkeurig worden gedoseerd om de mechanische eigenschappen en verwerkbaarheid te garanderen. Een hoog aandeel post-consumer schroot kan de materiaalkwaliteit negatief beïnvloeden.
Langzamere verwerking: Post-consumer aluminium vertraagt het extrusieproces, waardoor de productiekosten stijgen.
Marktonevenwicht en gebrek aan regelgeving: Europa exporteert jaarlijks 1,2 miljoen ton aluminiumschroot en importeert tegelijkertijd emissie-intensief primair aluminium. Het ontbreken van een CO2-heffing houdt primair aluminium kunstmatig goedkoop en belemmert een duurzame circulaire economie.
Gebrek aan infrastructuur voor recyclage: Europa heeft meer inzamelpunten, betere schrootsortering en gerichte subsidieprogramma’s voor aluminiumrecyclage nodig.
Stroommix als kritieke factor: In landen met koolstofintensieve stroom zoals Polen (600 g CO2/MWh) blijft de CO2-voetafdruk hoog – zelfs voor gerecycleerd aluminium.
4. Bestcasescenario 2050
Volledig gesloten materiaalkringloop: Geavanceerde recyclage- en sorteertechnologieën maken primair aluminium overbodig.
80 tot 100% gerecycleerd: De aluminiumproductie wordt vrijwel CO2-vrij, met een voetafdruk van minder dan 2 kg CO2/kg.
Groen smeltproces: Het gebruik van waterstof of biogas als brandstof reduceert de emissies verder. Geavanceerde elektrische smeltovens, aangedreven door hernieuwbare energie, verminderen de CO2-uitstoot nog meer.
Materiaalkringlopen en leasemodellen raken ingeburgerd: In plaats van directe verkoop worden aluminiumproducten zoals ramen, gevels en andere bouwelementen via een leasemodel aangeboden. Vervolgens worden ze gecontroleerd teruggevoerd, zodat ze volledig gerecycleerd en hergebruikt kunnen worden. Materiaalbanken beheren deze producten gedurende hun volledige levenscyclus om een gesloten circulaire economie te garanderen.
Politieke regulering bevordert de circulaire economie: Maatregelen zoals CBAM of soortgelijke mechanismen zorgen ervoor dat de import van CO2-intensief aluminium met hogere heffingen wordt belast. Daarnaast zorgen subsidies voor recyclage-installaties en inzamelpunten voor een efficiëntere circulaire economie.
Verminderde hoeveelheid aluminium in raamprofielen: Bij nieuwe ontwerpen wordt zuiniger gebruik gemaakt van aluminium, bijvoorbeeld enkel nog als zichtbare afdeklijsten.
Aluminium wordt gewonnen uit bauxiet (primair aluminium) of geproduceerd door de recyclage van aluminiumschroot (secundair aluminium). De gebruikelijke methode is smeltzoutelektrolyse volgens het Hall-Héroult-proces, dat bijzonder veel energie vergt (13 tot 15 MWh per ton aluminium). De opwerking van gerecycleerd aluminiumschroot is aanzienlijk energie-efficiënter en vereist slechts ongeveer 0,7 MWh per ton – dat bespaart tot wel 95% energie in vergelijking met de primaire productie.
2. Mogelijkheden
Onbeperkte recyclage: Aluminium kan veelvuldig worden gerecycleerd zonder dat het merendeel van zijn oorspronkelijke eigenschappen verloren gaat, wat het aantrekkelijk maakt voor circulaire economie.
Geoptimaliseerde CO2-balans door materiaal- en ontwerpkeuzes: Modulair ontwerp maakt de soortzuivere scheiding van materialen eenvoudiger en vermindert het materiaalverbruik.
CO2-reductie door groene energie: Gerecycleerd aluminium kan de CO2-voetafdruk verlagen tot 3,3 kg CO2/kg. Primair aluminium dat wordt geproduceerd met energie uit kolencentrales, veroorzaakt daarentegen tot wel 20 kg CO2/kg. In regio's die sterk inzetten op hernieuwbare energie, zoals in Noorwegen of IJsland, kan ook primair aluminium worden geproduceerd met een CO2-voetafdruk van 3,7 kg CO2/kg (bijv. ISAL-billets) of in bijzonder geoptimaliseerde processen zelfs met slechts 1,9 kg CO2/kg (bijv. Hydro 75R Green billets).
Sociale duurzaamheid: Verhoogde recyclage vermindert de afhankelijkheid van bauxietmijnen in landen met problematische werkomstandigheden zoals Brazilië of China.
Groen smeltproces in ontwikkeling: Eerste proefprojecten met op waterstof of biogas gebaseerde smeltprocessen tonen aan dat aluminium in de toekomst bijna emissievrij geproduceerd kan worden.
Verbeterde beschikbaarheid van materialen dankzij gesloten kringlopen: Materiaalbanken en leasemodellen kunnen ervoor zorgen dat aluminium gericht teruggevoerd wordt naar het recyclageproces.
Toenemend belang van Environmental Product Declarations (EPD): Milieuproductverklaringen worden in de bouwsector steeds vaker de norm. Recyclagealuminium verbetert de scores bij LEED-, BREEAM- en WELL-certificeringen.
Esthetische factor in de raambouw: Aangezien ramen voor hun functie en lange levensduur niet per se aluminium nodig hebben, zijn lichte kwaliteitsverminderingen in het materiaal, zoals die bij secundair aluminium voorkomen, acceptabel.
3. Uitdagingen
Energie-intensief recyclageproces: Hoewel aluminium onbeperkt gerecycleerd kan worden, vereist de opwerking van post-consumer schroot ingewikkelde sorteertechnieken en smelttechnologieën, vooral wanneer het materiaal vervuild is met lakken of vreemde stoffen.
Verontreinigingen en legeringsproblemen: Ongewenste legeringen kunnen niet altijd worden verwijderd. Daarom moet het aandeel gerecycleerd aluminium nauwkeurig worden gedoseerd om de mechanische eigenschappen en verwerkbaarheid te garanderen. Een hoog aandeel post-consumer schroot kan de materiaalkwaliteit negatief beïnvloeden.
Langzamere verwerking: Post-consumer aluminium vertraagt het extrusieproces, waardoor de productiekosten stijgen.
Marktonevenwicht en gebrek aan regelgeving: Europa exporteert jaarlijks 1,2 miljoen ton aluminiumschroot en importeert tegelijkertijd emissie-intensief primair aluminium. Het ontbreken van een CO2-heffing houdt primair aluminium kunstmatig goedkoop en belemmert een duurzame circulaire economie.
Gebrek aan infrastructuur voor recyclage: Europa heeft meer inzamelpunten, betere schrootsortering en gerichte subsidieprogramma’s voor aluminiumrecyclage nodig.
Stroommix als kritieke factor: In landen met koolstofintensieve stroom zoals Polen (600 g CO2/MWh) blijft de CO2-voetafdruk hoog – zelfs voor gerecycleerd aluminium.
4. Bestcasescenario 2050
Volledig gesloten materiaalkringloop: Geavanceerde recyclage- en sorteertechnologieën maken primair aluminium overbodig.
80 tot 100% gerecycleerd: De aluminiumproductie wordt vrijwel CO2-vrij, met een voetafdruk van minder dan 2 kg CO2/kg.
Groen smeltproces: Het gebruik van waterstof of biogas als brandstof reduceert de emissies verder. Geavanceerde elektrische smeltovens, aangedreven door hernieuwbare energie, verminderen de CO2-uitstoot nog meer.
Materiaalkringlopen en leasemodellen raken ingeburgerd: In plaats van directe verkoop worden aluminiumproducten zoals ramen, gevels en andere bouwelementen via een leasemodel aangeboden. Vervolgens worden ze gecontroleerd teruggevoerd, zodat ze volledig gerecycleerd en hergebruikt kunnen worden. Materiaalbanken beheren deze producten gedurende hun volledige levenscyclus om een gesloten circulaire economie te garanderen.
Politieke regulering bevordert de circulaire economie: Maatregelen zoals CBAM of soortgelijke mechanismen zorgen ervoor dat de import van CO2-intensief aluminium met hogere heffingen wordt belast. Daarnaast zorgen subsidies voor recyclage-installaties en inzamelpunten voor een efficiëntere circulaire economie.
Verminderde hoeveelheid aluminium in raamprofielen: Bij nieuwe ontwerpen wordt zuiniger gebruik gemaakt van aluminium, bijvoorbeeld enkel nog als zichtbare afdeklijsten.
Circulair gedacht.
Wie duurzaamheid serieus neemt, moet zodanig met materialen omgaan dat er geen afval ontstaat. Dit geldt ook voor kozijnfabrikanten. Een circulaire uitwisseling met de belangrijkste leveranciers van Finstral.
