Wanneer wordt iets afval? Wanneer we het niet meer nodig hebben? Wanneer het breekt, verbleekt, zijn glans verliest? Of is afval eigenlijk slechts een idee – een misvatting die we moeten afleren? Materiaal vergaat niet. Het blijft. Het verandert, neemt nieuwe vormen aan, vertelt nieuwe verhalen. Een raamkader was ooit bauxiet, diep in de grond. Een glasplaat begint als zand in een verre rivierbedding. Pvc doorloopt cycli, zonder zijn weerstandsvermogen te verliezen. Dus, wat als we ervoor kiezen niet weg te gooien, maar te transformeren? Als we anders gaan denken over wat we achter ons laten? Kan een gebouw zo gebouwd worden dat het nooit verdwijnt? Dat het uiteenvalt, zich opnieuw samenstelt, zijn verhaal voortzet? Hoe ziet architectuur eruit die zichzelf in stand houdt? Wij gingen op zoek – naar antwoorden, oplossingen en mogelijkheden. Wat we vonden: materialen die blijven. Kringlopen die gesloten kunnen worden. En ideeën die afval omzetten in grondstoffen.

Text: Julia Christian
Artwork: Kevin Jaeger

Zonder recyclage geen duurzaam bouwen. Het hergebruik van glas, aluminium en pvc is een belangrijke hefboom voor meer duurzaamheid – maar is het voldoende? Want ook al zijn deze materialen principieel recycleerbaar, de vraag rijst: hoe vaak en met welke energiekost kunnen ze opnieuw gebruikt worden? En hoeveel CO₂ komt daarbij vrij? Finstral liet door ClimatePartner zijn eigen CO₂-balans berekenen – met een ontnuchterende conclusie: hoewel het bedrijf tegen 2030 klimaatneutraal zal zijn in Scope 1 (directe emissies) en Scope 2 (indirecte emissies door aangekochte energie), valt 95,7% van de emissies onder Scope 3 (indirecte emissies binnen de waardeketen) – vooral bij de materiaalinkoop.

De grootste hefboom voor meer duurzaamheid ligt dus niet in de eigen productie, maar in de toeleveringsketen. Daarom gingen we in overleg met de materiaalspecialisten van onze belangrijkste leveranciers – Saint-Gobain voor glas, Grupa Kęty voor aluminium en Orbia Polymer Solutions (Vestolit) voor pvc – en stelden hen de vraag: hoe circulair zijn de materialen? Welke innovaties zouden de recycleerbaarheid ervan kunnen verbeteren? En wat is er nodig om problematische stoffen om te zetten in duurzame oplossingen? Samen hebben we de huidige situatie geanalyseerd, de uitdagingen benoemd en een blik geworpen op het jaar 2050. Want als gerecycleerde materialen niet langer de uitzondering maar de norm moeten worden, is er meer nodig dan enkel goede intenties. Er zijn nieuwe technologieën nodig, beleidskeuzes en een industrie die niet alleen haar recyclagecijfers, maar ook haar volledige klimaatbalans kritisch bekijkt.