Wanneer wordt iets afval? Wanneer we het niet meer nodig hebben? Wanneer het kapot gaat, verbleekt, zijn glans verliest? Of is afval slechts een idee – een misverstand dat we voor eens en voor altijd achter ons moeten laten? Materiaal vergaat niet. Het blijft. Het verandert, neemt nieuwe vormen aan, vertelt nieuwe verhalen. Een raamkozijn was ooit bauxiet diep in de aarde. Een ruit begint als zand in een rivierbedding ver weg. PVC doorloopt diverse cycli zonder zijn veerkrachtigheid te verliezen. Dus wat als we het niet weggooien, maar transformeren? Als we op een nieuwe manier nadenken over wat we achterlaten? Zou een gebouw zo gebouwd kunnen worden dat het nooit verdwijnt? Dat het als het ware oplost, een nieuwe samenstelling krijgt, verder gaat? Hoe ziet architectuur die zichzelf in stand houdt, eruit? We zijn op zoek gegaan naar antwoorden, oplossingen en mogelijkheden. Wat we vonden: materialen die blijven. Kringlopen die gesloten kunnen worden. En ideeën waarbij afval wordt omgezet in grondstoffen.

Tekst: Julia Christian
Artwork: Kevin Jaeger

Zonder recycling is er geen duurzaam bouwen mogelijk. Het recyclen van glas, aluminium en PVC is een sleutel voor meer duurzaamheid – maar is dat genoeg? Zelfs als deze materialen in principe recyclebaar zijn, rijst de vraag: hoe vaak kunnen ze worden hergebruikt en hoeveel energie kost dat? En hoeveel CO₂ komt daarbij vrij? Finstral liet ClimatePartner zijn eigen CO₂-voetafdruk berekenen – met een ontnuchterende realisering: terwijl we in 2030 klimaatneutraal zullen zijn in Scope 1 (directe emissies) en 2 (indirecte emissies als gevolg van ingekochte energie), wordt 95,7% van de emissies veroorzaakt door Scope 3 (indirecte emissies binnen de waardeketen) – voornamelijk als gevolg van de inkoop van materialen.

De grootste sleutel voor meer duurzaamheid ligt dus niet in onze eigen hand, maar in die van onze toeleveranciers. Daarom zijn we om de tafel gaan zitten met de materiaalexperts van onze belangrijkste leveranciers – Saint-Gobain voor glas, Grupa Kęty voor aluminium en Orbia Polymer Solutions (Vestolit) voor PVC – en vroegen hun: hoe circulair zijn jullie materialen? Welke innovaties zouden hun recyclebaarheid kunnen verbeteren? En wat moet er gebeuren om problematische materialen om te zetten in duurzame oplossingen? Samen hebben we geanalyseerd wat de huidige stand van zaken is, gekeken waar de uitdagingen lagen en vooruitgeblikt naar het jaar 2050. Want om ervoor te zorgen dat gerecyclede materialen in plaats van de uitzondering de norm worden, is er meer nodig dan goede bedoelingen. Het vereist nieuwe technologieën, politieke wil en een bedrijfstak die niet alleen kijkt naar zijn recyclingpercentages maar naar zijn volledige CO₂-voetafdruk.