1. Productie
Aluminium wordt gewonnen uit bauxiet (primair aluminium) of door het recyclen van aluminiumschroot (secundair aluminium).
De meest gebruikelijke methode is elektrolyse met een gesmolten zout volgens het Hall-Héroult-proces, dat heel veel energie vereist (13 à 15 MWh per ton aluminium) De verwerking van gerecycled aluminiumschroot is aanzienlijk energie-efficiënter en vereist slechts ongeveer 0,7 MWh per ton – dit kan wel 95% energie energie besparen ten opzichte van primaire productie.
2. Kansen
Onbeperkt recyclen: Aluminium kan vele malen gerecycled worden zonder veel van zijn oorspronkelijke eigenschappen te verliezen, wat het aantrekkelijk maakt voor de circulaire economie.
Optimale CO2-balans dankzij materiaal- en designbeslissingen: Modulair ontwerp vergemakkelijkt de scheiding per soort en reduceert het materiaalverbruik.
CO2-reductie dankzij groene energie: Gerecycled aluminium kan de CO2-voetafdruk tot 3,3 kg CO2/kg doen afnemen. Primair aluminium met energie uit kolengestookte elektriciteitscentrales veroorzaakt daarentegen tot 20 kg CO2/kg. In landen die steeds meer hernieuwbare energie gebruiken, zoals Noorwegen of IJsland, kan primair aluminium ook worden geproduceerd met een CO2-voetafdruk van 3,7 kg CO2/kg (bijv. ISAL billets) of in bijzonder geoptimaliseerde processen met slechts 1,9 kg CO2/kg (bijv. Hydro 75R Green Billets) worden geproduceerd.
Maatschappelijke verantwoordelijkheid: Meer recycling vermindert de afhankelijkheid van bauxietmijnen in landen met problematische arbeidsomstandigheden, zoals Brazilië of China. Groener smeltproces in ontwikkeling: Eerste pilotprojecten voor smeltprocessen op basis van waterstof of biogas laten zien dat aluminium in de toekomst bijna emissievrij kan worden geproduceerd.
Betere beschikbaarheid van materiaal door gesloten kringlopen: Materiaalbanken en leasingmodellen kunnen ervoor zorgen dat aluminium gericht wordt gerecycled.
Toenemend belang van Environmental Product Declarations (EPD): Milieuproductverklaringen worden in toenemende mate de standaard in de bouw. Gerecycled aluminium zorgt voor een betere rating op het gebied van LEED-, BREEAM- en WELL-certificering.
Esthetische factor bij de constructie van kozijnen: Aangezien kozijnen niet per se aluminium nodig hebben om goed te functioneren en duurzaam te zijn, is het acceptabel als er in beperkte mate wordt ingeboet op materiaal, zoals bij secundair aluminium.
3. Uitdagingen
Energie-intensiever recyclingproces: Hoewel aluminium oneindig kan worden gerecycled, vereist de verwerking van post-consumer-schroot complexe sorteer- en smelttechnologieën, met name als het materiaal vervuild is met verf of vreemde stoffen.
Verontreinigingen en legeringsproblemen: Het is niet altijd mogelijk om ongewenste legeringen te verwijderen. Het aandeel gerecycled aluminium moet daarom nauwkeurig worden gedoseerd om de mechanische eigenschappen en verwerkbaarheid te garanderen. Een hoog percentage post-consumer-schroot kan een negatieve invloed hebben op de materiaalkwaliteit.
Langzamere verwerking: Post-consumer-aluminium vertraagt het extrusieproces, wat leidt tot verhoging van de productiekosten.
Onevenwichtige markt en gebrek aan regulering: Europa exporteert jaarlijks 1,2 miljoen ton aluminiumschroot, terwijl het tegelijkertijd emissie-intensief primair aluminium importeert. Het feit dat er geen CO2-toeslag is, houdt de prijs van primair aluminium kunstmatig laag en belemmert een duurzame circulaire economie.
Gebrekkige infrastructuur voor recycling: Europa heeft meer inzamelpunten, betere afvalsortering en gerichte subsidieprogramma's voor aluminiumrecycling nodig..
Elektriciteitsmix als kritische factor: In landen met koolstofintensieve stroom, zoals Polen (600 g CO2/MWh) blijft de CO2-voetafdruk groot – zelfs voor gerecycled aluminium.
4. Best-case-scenario 2050
Volledig gesloten materiaalkringloop: Geavanceerde recycling- en sorteertechnologieën maken primair aluminium overbodig.
80-100% gerecycled percentage: De productie van aluminium wordt bijna CO2-vrij, met een voetafdruk van minder dan 2 kg CO2/kg.
Groen smeltproces: Het gebruik van waterstof of biogas als brandstof vermindert de uitstoot nog verder. Geavanceerde elektrische smeltovens, aangedreven door hernieuwbare energiebronnen, zorgen voor een verdere vermindering van de CO2-uitstoot.
Materiaalcycli en leasingmodellen raken ingeburgerd: In plaats van directe verkoop worden aluminium producten zoals kozijnen, gevels en andere bouwelementen gebruikt via een leasingmodel. Ze worden dan gecontroleerd teruggebracht zodat ze volledig kunnen worden gerecycled en hergebruikt. Materiaalbanken beheren deze producten gedurende hun hele levenscyclus om een gesloten circulaire economie te garanderen.
Politieke regelgeving bevordert de circulaire economie: Maatregelen zoals CBAM of soortgelijke mechanismen zorgen ervoor dat voor CO2-intensieve aluminium import hogere tarieven gelden. Daarnaast zorgen subsidies aan recyclingbedrijven en inzamelcentra voor een efficiëntere circulaire economie.
Minder aluminium in kozijnprofielen: In nieuwe ontwerpen wordt er minder aluminium gebruikt, bijvoorbeeld alleen als zichtbare afdekking.