“Ramen geven hele gebouwen vorm.”
“Ramen geven hele gebouwen vorm.”
Architecte Perrine Ernest: Vormgeving
Architectuur is een samenspel van verhouding, vorm en materiaal. En het pragmatisch vervullen van behoeften. Architectuur is vrij en verplicht. En ramen? Zijn niet weg te denken uit deze strijd om functie en esthetiek. Architecte Perrine Ernest over de sleutelrol van ramen bij de vormgeving van gevels en gebouwen.

Welke rol speelt het raam als architectonisch vormgevingselement? Perrine Ernest: Glasoppervlakten zijn zeer belangrijk bij de vormgeving van de gebouwschil. In tegenstelling tot een massieve wand reflecteert glas – wanneer je dit wenst – de afwezigheid van materiaal. Ramen rhythmiseren oppervlakten en zorgen voor een zekere lichtheid. Conceptioneel zijn ramen een belangrijk vormgevingselement in de architecturale taal. Ze zijn het uitgangspunt voor een hele reeks geometrische spellen en dienen om het geheel samen te stellen. Ramen geven gevels karakter en geven hele gebouwen vorm.

Volgens welke esthetische criteria kiest u als architecte ramen uit?Dat is afhankelijk van het betreffende gebouw en hangt van de bouwstijl en de concrete eisen af. Het totale resultaat moet harmonisch zijn. Wat we op dit moment veel zien, is de tendens om ramen te “schrappen”. De profielen worden steeds slanker en dunner en daarmee nagenoeg onzichtbaar. Uit esthetisch oogpunt kan het echter net zo interessant zijn, om bewuste accenten te plaatsen. Zo kun je bijvoorbeeld raamvleugels markeren of door een materiaalwissel op de voorgrond plaatsen.

In hoeverre beïnvloeden modulariteit en materialiteit van ramen de architectuur?Heel eenvoudig: met de formele vrijheid groeit onze vormgevingsvrijheid. Een grote en modulair combineerbare keuze aan materialen, kleuren en structuren vergroot onze mogelijkheden tot in het oneindige. Ook wat betreft de details. De kleur van de glaslatten, de afstandshouders tussen de glazen ruiten, de structuur van de beglazingen, hun reflectie... alles kan individueel vormgegeven worden.

Daarbij gaat het echter ook altijd om de enscenering van binnen en buiten ...Ja, ramen kunnen bijvoorbeeld een kader scheppen of met perspectieven spelen. Vooral grote glasoppervlakten laten de grenzen tussen binnen en buiten vervagen en zorgen voor een bijzonder ruimtelijk effect. Ook kleine ruimtes kan men met praktisch geplaatste ramen vergroten en hen een zekere ruimtelijkheid geven. Licht geeft ruimte vorm.

Hoe belangrijk zijn ramen voor het welzijn en de woonkwaliteit?Oneindig belangrijk. Ramen voorzien ons van licht en zonder licht kunnen wij niet leven. Naast het indirect natuurlijke licht kun je door een bewuste planning van de ramen ook direct zonlicht het gebouw binnenhalen. Het zo gecreëerde spel van licht en schaduw in de ruimte verandert in de loop van de dag en draagt bij aan het welzijn.

Welke vormgevingstrends ziet u, waar gaat de ontwikkeling heen?Het heden wordt gekenmerkt door de vraag naar energie-efficiëntie. Architectuur levert een belangrijke bijdrage aan duurzaamheid – dat wordt ook via het design zichtbaar. De uitdaging is, om de energetische voetafdruk van gebouwen zo gering mogelijk te houden en de architectonische ontwerptaal verder te ontwikkelen.

Hoe doen we dat?Ten eerste door de selectie van recycleerbare materialen, wier fabricage het milieu zo weinig mogelijk belast. Ten tweede door intelligente gebouwschillen, die niet alleen optimaal isoleren, maar bijvoorbeeld ook van passieve zonne-energie gebruik maken. Duurzaamheid kan echter evengoed betekenen, flexibele gebouwen te ontwikkelen, die samen met de gebruikseisen veranderen. Zo kun je verbouwingen vermijden.

Welke rol speelt het thema duurzaamheid bij de keuze van een product? Bij de keuze van een bouwelement kan men tegenwoordig niet meer om duurzaamheid heen. Daar komen nog andere criteria bij, zoals bijvoorbeeld de prijs en de technische uitvoering etc., maar voor de gebouwschil is vooral duurzaamheid doorslaggevend.
“Ramen geven hele gebouwen vorm.”
Gevouwen gevel: met het appartementsgebouw KIETUDE in Namur won het architectenkantoor Specimen in 2019 de Belgian Building Award “Rookie of the Year 2019”.
“Ramen geven hele gebouwen vorm.”
Sinds 2014 runt de architecte Perrine Ernest samen met twee partners het architectenkantoor Specimen in België.
Nog niet genoeg?
Meer interessante dingen om te lezen vindt u hier.