Mechanische mijmeringen.
De bloem van een ingenieur.
Schetsen, houtsneden, gravures, schriftelijke verslagen en bewaard gebleven artefacten geven inzicht in de ontwikkeling van mechanische constructies. Al duizenden jaren gebruikt men pompen om water gericht te leiden. Windwijzers helpen om het weer in te schatten. Architecten en ingenieurs ontwierpen vuurtorens en observatoria om ideeën en territoria te verkennen. Wetenschappers perfectioneerden telescopen, roterende globes en astronomische klokken. De beschaving bracht de Windtoren in Athene voort.
Tekst: Elise en Martin Feiersinger
Beeldcredits: The Various Ingenious Machines of Agostino Ramelli, Fondazione Villa Il Girasole®
Met het maniërisme namen machines surrealistische vormen aan: interagerende robotachtige figuren in een grot, kunstvogels die tsjilpten op een vaas met pijpen. De animaties werden in beweging gezet door simpelweg aan een zwengel te draaien of lucht door een pijp te persen. De verspreiding van de techniek van de kopergravure had het eenvoudiger gemaakt om complexe tekeningen te reproduceren. In Agostino Ramelli’s voorstelling van een studeerkamer, gepubliceerd in 1588, zit een geleerde in formele kleding voor een apparaat – een boekencarrousel. In gedachten verzonken lijkt de tijd voor hem wel stil te staan.
Tekst: Elise en Martin Feiersinger
Beeldcredits: The Various Ingenious Machines of Agostino Ramelli, Fondazione Villa Il Girasole®
Met het maniërisme namen machines surrealistische vormen aan: interagerende robotachtige figuren in een grot, kunstvogels die tsjilpten op een vaas met pijpen. De animaties werden in beweging gezet door simpelweg aan een zwengel te draaien of lucht door een pijp te persen. De verspreiding van de techniek van de kopergravure had het eenvoudiger gemaakt om complexe tekeningen te reproduceren. In Agostino Ramelli’s voorstelling van een studeerkamer, gepubliceerd in 1588, zit een geleerde in formele kleding voor een apparaat – een boekencarrousel. In gedachten verzonken lijkt de tijd voor hem wel stil te staan.
Plattegrond van de roterende woonverdieping met kwartrond terras. Door hun regelmatige opdeling tussen de rails fungeren de grasparterres als maatverdeling voor de draaibeweging
Ongeveer 350 jaar later, in Genua, verschenen er motoren op het toneel. Ingenieur Angelo Invernizzi bracht zijn dagen door te midden van de drukte van deze havenstad. Zijn visioen van een vakantiehuis in het idyllische landschap van zijn kindertijd zou de grenzen van de toenmalige technologie aftasten. Onverschrokken experimenteerde Invernizzi met de instrumenten van zijn vak. Het huis dat hij bouwde in Marcellise roteert op een monumentale cirkelvormige basis – aan de ene kant ondersteund door een zuilengalerij, aan de andere kant door de aarde. De ruime terrassen doen denken aan een scheepsdek. De beweging is zo langzaam dat de bewoners er nauwelijks iets van merken.
De betekenis van dit gebouw in een paar woorden samenvatten is een uitdaging. Tal van vragen dringen zich op: is Villa Girasole slechts een mysterieuze droomvlucht? Of een allegorie die ons eraan herinnert dat kennis van generatie op generatie wordt doorgegeven? Of symboliseert ze de eeuwige beweging van de pendule – met elke generatie die steeds opnieuw probeert het schijnbaar onmogelijke te realiseren?
Elise en Martin Feiersinger
Deze twee Weense architecten houden zich in hun projecten bezig met de overgangen en breuken in de ontwikkeling van de architectuur, met stadsplanning en het bestaande gebouwenpatrimonium, met vraagstukken omtrent wonen en met de bruikbaarheid van gebruiksvoorwerpen in het dagelijks leven.
De betekenis van dit gebouw in een paar woorden samenvatten is een uitdaging. Tal van vragen dringen zich op: is Villa Girasole slechts een mysterieuze droomvlucht? Of een allegorie die ons eraan herinnert dat kennis van generatie op generatie wordt doorgegeven? Of symboliseert ze de eeuwige beweging van de pendule – met elke generatie die steeds opnieuw probeert het schijnbaar onmogelijke te realiseren?
Elise en Martin Feiersinger
Deze twee Weense architecten houden zich in hun projecten bezig met de overgangen en breuken in de ontwikkeling van de architectuur, met stadsplanning en het bestaande gebouwenpatrimonium, met vraagstukken omtrent wonen en met de bruikbaarheid van gebruiksvoorwerpen in het dagelijks leven.
Agostino Ramelli’s boekenrad uit 1588. Het mechanisme van de leesmachine is zo ontworpen dat de helling van de individuele tafeltjes constant blijft tijdens het draaien.
Doorsnede in perspectief van Invernizzi’s roterende Villa Girasole
1: Uitzichten
De verticale stuwkracht culmineert in de koepel – om die te bereiken moet men de centrale zuil verlaten: de laatste trap doorbreekt het patroon en steekt vrijdragend uit de structuur. De filigrane rasterstructuren op de terrassen omkaderen het uitzicht over het landschap.
2: Motoren en wielen
Het skelet van gewapend beton draait op de basis met behulp van 15 paar wielen van een meter hoog, aangedreven door twee motoren.
3: Basis
De basis rijst op uit het landschap. Het pad door de indrukwekkende entreehal, die zich op het laagste punt van de basis bevindt, leidt naar een wenteltrap, die ongeveer 40 meter de lucht in reikt. Op het met gras begroeide oppervlak van de basis zijn drie concentrische sporen ingesneden. Als bijproduct van het architectonische concept blijkt de halfronde loggia die in de basis is ingebed, de meest indrukwekkende ruimte van allemaal te zijn.
4: Krachten
De ring in het midden van de zuil vangt de horizontale krachten op; zijn doorsnede is daarom groter dan die van de andere elementen van de roterende structuur. De verticale krachten worden afgeleid naar het draaipunt aan het onderste uiteinde van de schacht.
5: Roterend skelet
Het gehele slanke skelet van gewapend beton – bestaande uit een centrale cilindrische zuil en twee daaraan bevestigde vleugels – wordt met één druk op de knop in beweging gezet.
De verticale stuwkracht culmineert in de koepel – om die te bereiken moet men de centrale zuil verlaten: de laatste trap doorbreekt het patroon en steekt vrijdragend uit de structuur. De filigrane rasterstructuren op de terrassen omkaderen het uitzicht over het landschap.
2: Motoren en wielen
Het skelet van gewapend beton draait op de basis met behulp van 15 paar wielen van een meter hoog, aangedreven door twee motoren.
3: Basis
De basis rijst op uit het landschap. Het pad door de indrukwekkende entreehal, die zich op het laagste punt van de basis bevindt, leidt naar een wenteltrap, die ongeveer 40 meter de lucht in reikt. Op het met gras begroeide oppervlak van de basis zijn drie concentrische sporen ingesneden. Als bijproduct van het architectonische concept blijkt de halfronde loggia die in de basis is ingebed, de meest indrukwekkende ruimte van allemaal te zijn.
4: Krachten
De ring in het midden van de zuil vangt de horizontale krachten op; zijn doorsnede is daarom groter dan die van de andere elementen van de roterende structuur. De verticale krachten worden afgeleid naar het draaipunt aan het onderste uiteinde van de schacht.
5: Roterend skelet
Het gehele slanke skelet van gewapend beton – bestaande uit een centrale cilindrische zuil en twee daaraan bevestigde vleugels – wordt met één druk op de knop in beweging gezet.
Reframe Sunshine
Hier vind je meer boeiende info over dit onderwerp.
