Mechanische dromen.
De bloem van een ingenieur.
Schetsen, houtsneden, gravures, schriftelijke overleveringen en bewaard gebleven artefacten geven een goed beeld van de ontwikkeling van mechanische constructies. Al eeuwen lang kanaliseren pompen het water. Windwijzers helpen bij het voorspellen van het weer. Om nieuwe gebieden te verkennen en concepten te onderzoeken ontwierpen architecten en ingenieurs vuurtorens en observatoria. Wetenschappers perfectioneerden telescopen, draaiende wereldbollen en astronomische uurwerken. De antieke oudheid bracht de Toren van de Winden in Athene voort.
Tekst: Elise en Martin Feiersinger
Foto’s en tekeningen: The Various Ingenious Machines of Agostino Ramelli, Fondazione Villa Il Girasole®
Met de komst van het maniërisme kregen machines surrealistische trekjes: robotachtige figuren reageerden op elkaar in een grot, kunstmatige vogels tsjilpten op een met pijpleidingen voorziene vaas. De animatie werd in gang gezet door een hendel aan te zwengelen of lucht door een pijpleiding te persen. Dankzij de verspreiding van kopergravures werd het eenvoudiger om complexe tekeningen te reproduceren. In Agostino Ramelli's afbeelding van een studeerkamer uit 1588 zit een geleerde in formele kleding voor een apparaat – een boekenwiel. Voor de in gedachten verzonken man lijkt de tijd stil te staan.
Tekst: Elise en Martin Feiersinger
Foto’s en tekeningen: The Various Ingenious Machines of Agostino Ramelli, Fondazione Villa Il Girasole®
Met de komst van het maniërisme kregen machines surrealistische trekjes: robotachtige figuren reageerden op elkaar in een grot, kunstmatige vogels tsjilpten op een met pijpleidingen voorziene vaas. De animatie werd in gang gezet door een hendel aan te zwengelen of lucht door een pijpleiding te persen. Dankzij de verspreiding van kopergravures werd het eenvoudiger om complexe tekeningen te reproduceren. In Agostino Ramelli's afbeelding van een studeerkamer uit 1588 zit een geleerde in formele kleding voor een apparaat – een boekenwiel. Voor de in gedachten verzonken man lijkt de tijd stil te staan.
Plattegrond van de draaibare verdieping met cirkelvormig terras bestaande uit kwarten. Doordat de gazonparterres gelijkmatig tussen de rails zijn aangebracht fungeren zij als schaal voor de draaiende beweging.
Ongeveer 350 jaar later, in Genua, deden motoren hun intrede. De ingenieur Angelo Invernizzi woonde midden in deze drukke havenstad. Met de droom van een vakantiehuis in het idyllische landschap van zijn jeugd in zijn achterhoofd wilde hij de grenzen van de technologie van die tijd verleggen. Onvermoeibaar experimenteerde Invernizzi met de werktuigen van zijn vak. Het door hem gebouwde huis in Marcellise draait op een monumentale cirkelvormige sokkel – aan de ene kant rustend op een zuilengalerij en aan de andere kant op de grond. De brede terrassen doen denken aan een scheepsdek. De beweging is zo langzaam dat de bewoners er nauwelijks iets van merken.
Het is moeilijk om de betekenis van dit bouwwerk in een paar woorden samen te vatten. Daarbij dringen verschillende vragen zich op: is Villa Girasole slechts een raadselachtig uitvloeisel van de fantasie? Of een allegorie die ons eraan herinnert dat kennis van generatie op generatie wordt doorgegeven? Of symboliseert de villa de oneindige beweging van een slinger – waarbij elke generatie opnieuw probeert het schijnbaar onmogelijke te realiseren?
Elise en Martin Feiersinger
De twee Weense architecten richten zich in hun werk op de overgangen en cesuren binnen de architectuur, op stedelijke ontwikkeling en bestaande bouw, op woningbouwvraagstukken en op het gebruik van alledaagse voorwerpen.
Het is moeilijk om de betekenis van dit bouwwerk in een paar woorden samen te vatten. Daarbij dringen verschillende vragen zich op: is Villa Girasole slechts een raadselachtig uitvloeisel van de fantasie? Of een allegorie die ons eraan herinnert dat kennis van generatie op generatie wordt doorgegeven? Of symboliseert de villa de oneindige beweging van een slinger – waarbij elke generatie opnieuw probeert het schijnbaar onmogelijke te realiseren?
Elise en Martin Feiersinger
De twee Weense architecten richten zich in hun werk op de overgangen en cesuren binnen de architectuur, op stedelijke ontwikkeling en bestaande bouw, op woningbouwvraagstukken en op het gebruik van alledaagse voorwerpen.
Het boekenwiel van Agostino Ramelli uit 1588: Het mechanisme van de leesmachine is zodanig ontworpen dat de helling van de afzonderlijke lessenaars tijdens het draaien altijd hetzelfde is.
Doorsnede-perspectief van de draaibare Villa Girasole van Invernizzi
1: Uitzicht
De verticale beweging mondt uit in de koepel – om die te bereiken moet je de ‘wervelkolom’ verlaten: de laatste trap breekt uit het keurslijf van het trappenhuis en steekt zonder ondersteuning uit het frame. De filigrane rasterstructuren op de terrassen omlijsten het uitzicht op het landschap.
2: Motoren en wielen
Het skelet van gewapend beton draait met behulp van 15 paar één meter hoge wielen op de basis en wordt daarbij aangedreven door twee motoren.
3: Basis
De sokkel rijst op uit het landschap. De weg door de imposante entreehal, die zich op het laagste punt van de sokkel bevindt, leidt naar een wenteltrap die zo'n 40 meter de lucht in steekt. Op het met gras begroeide oppervlak van de sokkel zijn drie concentrische sporen uitgesneden. Als bijvangst van het architectonische concept blijkt de halfronde loggia in de sokkel de meest indrukwekkende ruimte van allemaal te zijn.
4: Krachten
De ring in het midden van de ‘wervelkolom’ absorbeert de horizontale krachten; de doorsnede ervan is daarom groter dan die van de andere elementen van de draaibare constructie. De verticale krachten worden naar het scharnier aan het onderste uiteinde van de as geleid.
5: Draaibaar skelet
Het gehele slanke skelet van gewapend beton – bestaande uit een centrale cilindrische ‘wervelkolom’ en twee daaraan bevestigde vleugels – wordt met één druk op de knop in beweging gezet.
De verticale beweging mondt uit in de koepel – om die te bereiken moet je de ‘wervelkolom’ verlaten: de laatste trap breekt uit het keurslijf van het trappenhuis en steekt zonder ondersteuning uit het frame. De filigrane rasterstructuren op de terrassen omlijsten het uitzicht op het landschap.
2: Motoren en wielen
Het skelet van gewapend beton draait met behulp van 15 paar één meter hoge wielen op de basis en wordt daarbij aangedreven door twee motoren.
3: Basis
De sokkel rijst op uit het landschap. De weg door de imposante entreehal, die zich op het laagste punt van de sokkel bevindt, leidt naar een wenteltrap die zo'n 40 meter de lucht in steekt. Op het met gras begroeide oppervlak van de sokkel zijn drie concentrische sporen uitgesneden. Als bijvangst van het architectonische concept blijkt de halfronde loggia in de sokkel de meest indrukwekkende ruimte van allemaal te zijn.
4: Krachten
De ring in het midden van de ‘wervelkolom’ absorbeert de horizontale krachten; de doorsnede ervan is daarom groter dan die van de andere elementen van de draaibare constructie. De verticale krachten worden naar het scharnier aan het onderste uiteinde van de as geleid.
5: Draaibaar skelet
Het gehele slanke skelet van gewapend beton – bestaande uit een centrale cilindrische ‘wervelkolom’ en twee daaraan bevestigde vleugels – wordt met één druk op de knop in beweging gezet.
Reframe Sunshine
Hier vind je meer relevante informatie over dit onderwerp.
